Mã QR in nhỏ cỡ nào thì còn quét được? Quy tắc 10:1
Cách tính kích thước nhỏ nhất của mã QR dựa trên khoảng cách người ta đứng quét và độ lớn của từng ô vuông trong mã.
Đọc 5 phút
Phần lớn mã QR hỏng ngoài đời không phải do tạo sai. Chúng chỉ đơn giản là quá nhỏ so với chỗ người ta đứng. Đây là bài toán số học, không phải chuyện thiết kế.
Quy tắc 10:1
Một mã QR đọc được từ khoảng cách bằng mười lần chiều rộng của chính nó. Đảo lại là có ngay công thức duy nhất cần nhớ:
chiều rộng tối thiểu = khoảng cách quét ÷ 10
Mã rộng 5 cm đọc được từ khoảng 50 cm — đúng tầm tay, đúng tầm tờ menu đặt trên bàn. Cũng mã đó dán lên poster và đứng cách 3 m thì chịu, mức sửa lỗi cao tới đâu cũng không cứu được.
| Dán ở đâu | Khoảng cách thường gặp | Chiều rộng tối thiểu |
|---|---|---|
| Danh thiếp, cầm trên tay | 20–30 cm | 2–3 cm |
| Biển để bàn, menu, tem sản phẩm | 40–60 cm | 4–6 cm |
| Cửa kính quán, đứng ngoài vỉa hè | 1,5–2 m | 15–20 cm |
| Poster dán tường hành lang | 3 m | 30 cm |
| Standee hội chợ | 5 m | 50 cm |
| Pano ngoài trời | 20 m trở lên | 2 m trở lên |
Con số này là mức sàn, không phải mục tiêu. Cộng thêm 20–30% nếu chỗ dán thiếu sáng, phải quét chéo góc, hoặc khách sẽ không chịu bước lại gần.
Giới hạn thứ hai: độ lớn của một ô
Quy tắc 10:1 chỉ đúng khi từng ô vuông nhỏ trong mã — gọi là module — còn đủ lớn để camera phân biệt được. Dưới khoảng 0,4 mm mỗi ô trên giấy, camera điện thoại phổ thông bắt đầu đọc hụt cạnh; dưới 0,25 mm thì gần như không máy nào đọc ổn định.
Đây là lúc lượng dữ liệu bạn nhét vào mã quay lại cắn bạn. Mã QR nở ra theo từng bậc cố định gọi là version:
| Version | Lưới | Chứa được (một đường link, mức L) |
|---|---|---|
| 1 | 21 × 21 | 17 ký tự |
| 2 | 25 × 25 | 32 ký tự |
| 4 | 33 × 33 | 78 ký tự |
| 10 | 57 × 57 | 271 ký tự |
| 20 | 97 × 97 | 858 ký tự |
Đây là con số ở chế độ byte — chế độ mà địa chỉ web bắt buộc dùng. Chữ in hoa thuần túy mã hoá dày hơn — mã version 1 chứa được 25 ký tự in hoa thay vì 17 — nhưng không đường link nào bạn đem in lại rơi vào trường hợp đó.
Rộng 2 cm, mã version 1 cho mỗi ô khoảng 0,95 mm — rất rộng rãi. Cũng 2 cm đó mà đựng mã version 10 thì mỗi ô chỉ còn 0,35 mm, và một nửa số điện thoại thử quét sẽ chịu thua.
Vậy kích thước tối thiểu thật sự là con số nào lớn hơn: kết quả của phép chia khoảng cách, hay 0,4 mm nhân với số ô theo chiều ngang.
Rút gọn dữ liệu trước khi phóng to mã
Gặp đường link dài, phản xạ đầu tiên là in mã to lên. Thường thì không in to được — chỗ trống trên danh thiếp có bấy nhiêu. Rút gọn phần dữ liệu thì hơn:
- Bỏ
https://www.khi máy quét tự thêm lại được;tenmien.vn/khuyenmaimã hoá vẫn chạy. - Cắt tham số theo dõi. Một chuỗi
utm_source,utm_medium,utm_campaign,utm_contentdễ dàng cộng thêm 80 ký tự, đủ để đẩy một đường link 78 ký tự từ lưới 33 × 33 lên 49 × 49 — bốn version, cho đoạn chữ mà người quét không bao giờ nhìn thấy. - Dùng mã QR động. Ảnh chỉ chứa một địa chỉ chuyển hướng ngắn, nên mã vẫn thưa dù đường dẫn thật có dài tới đâu.
- Với danh thiếp vCard, chỉ điền những trường người ta thật sự dùng. Thêm địa chỉ nhà, số fax và ảnh đại diện là biến một mã thưa thành một mã dày đặc.
Đừng quên vùng trắng quanh mã
Chuẩn QR bắt buộc chừa bốn ô trống ở cả bốn cạnh. Đó là một phần của mã, không phải khoảng đệm cho đẹp. Dân thiết kế cắt phần này suốt: thả mã vào layout, bóp sát khung lại, thế là mã chết.
Mã rộng 4 cm với 25 ô ngang thì mỗi ô là 1,6 mm, nên vùng trắng phải là 6,4 mm — và phải trắng thật. Đừng cho ảnh nền, đường viền hay nếp gấp chạy qua chỗ đó.
Thử đúng cách nó sẽ được dùng
In thử đúng kích thước cuối, trên đúng loại giấy sẽ in. Dán vào đúng chỗ nó sẽ nằm. Rồi đứng đúng chỗ khách sẽ đứng và quét bằng hai ba máy khác nhau — một Android đời cũ và một iPhone đời mới là đủ dải. Mã quét ngon trên bàn làm việc ở khoảng cách 15 cm không nói lên được gì về mã dán tường cách 3 m.