Mã QR không quét được? Dò theo 10 nguyên nhân này
Danh sách kiểm tra cho mã QR không đọc được, xếp từ nguyên nhân hay gặp nhất tới hiếm nhất, kèm cách xử lý từng cái.
Đọc 4 phút
Mã QR không quét được thì gần như không bao giờ là lỗi của trình tạo mã. Hãy dò lần lượt theo danh sách này — mấy nguyên nhân đầu chiếm phần lớn số ca, và cái nào cũng loại trừ được nhanh.
1. Vùng trắng quanh mã bị cắt mất
Chuẩn QR bắt buộc chừa bốn ô trống ở cả bốn cạnh. Đó là một phần của mã, không phải khoảng lề muốn cắt thì cắt. Phần mềm thiết kế xén chỗ này suốt: ai đó thả mã vào layout, bóp khung cho sát, thế là mã ngừng chạy.
Xử lý: tạo lại mã kèm phần lề và đừng cắt. Giữ vùng trắng đúng màu với phần sáng của mã.
2. Đảo ngược màu
Máy quét mong đợi ô tối trên nền sáng. Mã trắng trên nền đen đọc được trên vài máy đời mới và chịu thua trên khá nhiều máy đời cũ. Trông thì ngầu, nhưng tỷ lệ quét thành công giảm một nửa.
Xử lý: tối trên sáng. Luôn luôn.
3. Tương phản không đủ
Ngay cả tối-trên-sáng cũng hỏng khi hai tông quá gần nhau. Xanh navy trên xám than, đỏ đậm trên đen, xám vừa trên xám nhạt — nhìn trên màn hình thì ổn, đưa vào camera là chết.
Xử lý: giữ phần tối thật tối và phần sáng thật sáng. Nếu buộc phải dùng màu thương hiệu thì đặt nó ở phần ô tối và để nền trắng. Tránh lấy đỏ làm màu tối: nhiều cảm biến nhìn đỏ thành sáng.
4. Quá nhỏ so với khoảng cách
Mã đọc được từ khoảng mười lần chiều rộng của nó. Mã 2 cm dán trên poster mà đứng cách 2 m thì không thể chạy.
Xử lý: tính kích thước theo khoảng cách, đừng tính theo chỗ trống còn lại. Xem mã QR in nhỏ cỡ nào thì còn quét được.
5. Quá nhiều dữ liệu cho kích thước đó
Đường link dài kèm tham số theo dõi tạo ra lưới dày đặc. In nhỏ lại thì từng ô tụt xuống dưới mức 0,4 mm mà camera điện thoại còn phân biệt được.
Xử lý: rút gọn link, bỏ tham số UTM, hoặc dùng mã động để ảnh chỉ mang một đường chuyển hướng ngắn.
6. Lưu thành file JPEG
Nén JPEG làm nhoè các cạnh sắc, mà mã QR thì chẳng có gì ngoài cạnh sắc. Ở kích thước nhỏ, vết nhoè làm các ô cạnh nhau dính vào nhau.
Xử lý: PNG cho màn hình, SVG cho in. Không bao giờ dùng JPEG. Xem thêm chuẩn bị mã QR để đem in.
7. Bị kéo méo hoặc phóng to sai cách
Mã bị bóp cho vừa khung sẽ không còn vuông và không giải mã được. Ảnh PNG nhỏ kéo lên cỡ poster thì nhoè nhoẹt.
Xử lý: khoá tỷ lệ khung hình. Phóng to từ file SVG, hoặc xuất PNG đúng kích thước cuối.
8. Logo che quá nhiều
Logo đặt giữa ăn vào dữ liệu. Vượt quá khoảng 20% diện tích — hoặc chạm vào ba ô vuông ở góc — thì không mức sửa lỗi nào cứu nổi.
Xử lý: thu nhỏ logo, đặt chính giữa, dùng mức H. Chi tiết ở mức sửa lỗi mã QR.
9. Bề mặt chống lại camera
Màng bóng phản chiếu đèn trần. Mã dán cong quanh chai. Giấy nhám hoặc giấy màu tối. Mã sau lớp kính nhìn chéo góc.
Xử lý: ưu tiên cán mờ, ưu tiên dán phẳng, và nếu không tránh được thì in mã to hơn.
10. Mã quét tốt — cái đích mới là thứ hỏng
Có khi điện thoại đọc mã hoàn hảo nhưng trang đích báo 404, hoặc mật khẩu WiFi đã đổi, hoặc mã động trỏ tới một link đã xoá. Từ phía người dùng, nó trông y hệt lỗi không quét được.
Xử lý: tự mở đường dẫn đã giải mã bằng trình duyệt. Nếu dùng mã động, kiểm tra đích trước mỗi lần đem in.
Cách khoanh vùng nhanh
Mở ảnh mã vừa tạo trên màn hình ở cỡ gốc rồi quét thẳng từ màn hình. Đọc được nghĩa là mã ổn, vấn đề nằm ở khâu in, chỗ dán hoặc ánh sáng. Quét trên màn hình cũng hỏng thì vấn đề nằm trong chính cái mã — quay lại mục 1, 2, 3 và 5.